Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

1 marca, już po raz dziewiąty, obchodziliśmy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych – święto upamiętniające żołnierzy niepodległościowego i antykomunistycznego podziemia. Święto to jest nie tylko okazją do oddania hołdu żołnierzom walczącym w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, ale również edukacją młodego pokolenia.

Uczestnicy OHP wzięli udział w różnego rodzaju uroczystościach lokalnych, mszach św. w intencji Ojczyzny oraz Żołnierzy Wyklętych, warsztatach historycznych i edukacyjnych, projekcjach filmów, a wreszcie – w 7 Biegu Tropem Wilczym, największym biegu pamięci na świecie, który odbył się 3 marca w niemal 360 miastach w Polsce. Na zdjęciu u góry uczestnicy biegu w Szczawnicy.

 

Dolnośląska WK

Delegacja Dolnośląskiej WK na czele z zastępcą Wojewódzkiego Komendanta OHP Gabrielą Szafarowską wzięła udział w wojewódzkich uroczystościach związanych z obchodami Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Na cmentarzu we Wrocławiu Komendant Szafarowska w towarzystwie młodzieży z wrocławskiego hufca złożyła kwiaty pod Pomnikiem Pamięci Terroru Komunistycznego. Po przemówieniach i apelu poległych oddano salwę honorową. W uroczystościach wzięli udział także kombatanci, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, kompanie honorowe służb mundurowych, przedstawiciele instytucji i szkół oraz mieszkańcy Wrocławia.

    

W Strzelinie po raz drugi miejscowy hufiec reprezentował jego wychowanek Mateusz wraz z komendant Katarzyną Wachowską. Reprezentacja jednostki wzięła udział w biegu na symbolicznej trasie liczącej 1963 metry, jako odwołanie do roku, w którym zginął ostatni Żołnierz Wyklęty – Józef Franczak ps. „Lalek”. Organizatorzy uhonorowali książkami pięciu najlepszych biegaczy i pięć osób z najlepszym czasem w marszu nordic walking. Podopieczny strzelińskiego hufca ukończył bieg na wysokiej ósmej pozycji (na ponad 180 osób). Jednak nie wynik się liczył ale upamiętnienie żołnierzy polskiego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego działającego w latach 1944-1963 w obrębie przedwojennych granic RP. Każdy uczestnik biegu otrzymał pakiet startowy oraz pamiątkowy medal. Na zakończenie imprezy można było się posilić ciepłym posiłkiem i zwiedzić mini wystawę sprzętu wojskowego.

   

Również w Ośrodku Szkolenia i Wychowania OHP w Ząbkowicach Śląskich młodzież nie zapomniała o tym wyjątkowym dniu. Obchody rozpoczęto od przygotowania tablicy informacyjnej, na której zamieszczono biografię kilku żołnierzy i zdjęcia. Następnie złożono kwiaty oraz zapalono znicze pod Pomnikiem Żołnierzy Poległych Za Walczącą Polskę. Uroczystości zakończyła akademia, podczas której młodzież recytowała wiersze oraz obejrzała prezentację przybliżającą losy Żołnierzy Wyklętych. Na koniec spotkania ks. Daniel Mosór wraz z uczestnikami odmówili modlitwę za poległych.

Genezie święta i tym wszystkim, którzy zostali zamordowani w ubeckich katowniach były poświęcone uroczyste obchody zorganizowane 1 marca na dziedzińcu Zamku Piastowskiego w Jaworze. W miejscu tym mieściło się bowiem jedno z cięższych więzień dla przeciwników systemu. Wśród delegacji, które symboliczną wiązanką kwiatów oddali hołd żołnierzom wyklętym była również reprezentacja miejscowego Hufca Pracy.

   

 

Lubelska WK

3 marca uczestnicy i kadra Środowiskowego Hufca Pracy we Włodawie pomagali przy organizowaniu kolejnej edycji Biegu Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym”. Wraz z Włodawską Drużyną Harcerzy uczestnicy ŚHP przygotowywali pakiety dla startujących zawodników, rozstawiali namioty, zabezpieczali trasę biegu, a na zakończenie porządkowali miejsce imprezy. Każdy z uczestników otrzymał pamiątkowe koszulki i okolicznościowe gadżety.

Organizatorem Biegu Pamięci Żołnierzy Wyklętych we Włodawie była Fundacja Wolność i Demokracja, MLKS Włodawianka oraz Radny Rady Powiatu we Włodawie Mariusz Zańko, a jednym z wielu współorganizatorów – ŚHP we Włodawie.

W obchodach Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych wzięła udział również delegacja uczestników i kadry z Hufca Pracy w Tomaszowie Lubelskim. Przy tablicach pamiątkowych na budynkach byłego Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego złożono kwiaty. Następnie w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa odprawiono mszę św. w intencji Żołnierzy Wyklętych. Na zakończenie obchodów wszyscy zainteresowani zwiedzili Izbę Pamięci Terroru Komunistycznego.

  

Małopolska WK

Przedstawiciele Hufca Pracy w Niepołomicach wzięli udział w gminnych uroczystościach poświęconych pamięci Żołnierzy Wyklętych, które tradycyjnie rozpoczęły się od mszy świętej, po której młodzież wraz z innymi delegacjami przeszła do parku pod pomnik gdzie wspólnie odśpiewano hymn Polski. Uczestnicy z zainteresowaniem wysłuchali wspomnień o bohaterach tamtych czasów. Na koniec obchodów wszystkie delegacje złożyły symboliczne kwiaty.

Także młodzież bocheńskiej jednostki wzięła udział w zajęciach poświęconych pamięci Żołnierzy Wyklętych. Podczas zajęć młodym ludziom przybliżono historie z okresu końca II wojny światowej, działalność konspiracyjną Polskiego Państwa Podziemnego oraz biografie niektórych Żołnierzy Wyklętych. Uczestnicy rozwiązali także test historyczny. Następnie delegacja młodzieży pod opieką wychowawców wzięła udział w mszy św. w Bazylice św. Mikołaja oraz udała się pod Pomnik Gen. Leopolda Okulickiego w Bochni, aby oddać hołd żołnierzom i zapalić znicz.

Uczestnicy starosądeckiego hufca postanowili włączyć się w obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych poprzez przybliżenie losów Polaków walczących o wolną i niepodległą Polskę. W ramach zajęć wychowawczych młodzież uczestniczyła w dyskusji na temat: „Patriotyzm dawniej i dzisiaj”. Następnie uczestnicy poznawali życiorysy żołnierzy i działaczy podziemia antykomunistycznego, którzy walczyli o wolną Polskę m.in.: Rotmistrza Witolda Pileckiego „Witold”, Danuty Siedzikówny „Inki” czy porucznika Juliana Zubka „Tatar”. Podsumowaniem spotkania była projekcja filmu „Inka” 1946 oraz wykonana gazetka poświęcona Żołnierzom Wyklętym.

   

Wychowankowie 6-36 Hufca Pracy ze Skomielnej Białej wzięli udział w miejscowych obchodach, które rozpoczęły się przy obelisku upamiętniającym tragiczne wydarzenia oraz złożeniem kwiatów i zapaleniem zniczy. Następnie młodzież wzięła udział w uroczystej mszy świętej w kościele pod wezwaniem Świętego Sebastiana, która została odprawiona w intencji Żołnierzy Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica”, Oddziału Partyzanckiego „Wiarusy”, poległych i pomordowanych za Ojczyznę Żołnierzy Niezłomnych. Następnie w Auli Szkoły Podstawowej odbyła się prelekcja Andrzeja Masłowskiego na temat „Genezy Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych”, „Lokalnych Niezłomnych – Wyklętych – Żołnierzy i współpracowników podziemia niepodległościowego i ich losów”.

W tym dniu młodzież udała się również do Rabki-Zdrój gdzie dla uczczenia pamięci zapaliła znicze pod Pomnikiem upamiętniającym Żołnierzy z Oddziału Partyzanckiego AK „Adama por. Jana Stachury”, natomiast 3 marca uczestnicy, wolontariusze 6-36 Hufca Pracy ze Skomielnej Białej wzięli udział w Biegu Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym”. Młodzież dołączyła do uczestników rabczańskiego biegu. Trasa o długości 1963 m. obejmowała deptak, Park Zdrojowy, Aleje Jordana, ul. Nowy Świat, ul Orkana. Końcowy etap zakończył się w Amfiteatrze na ul. Chopina. Siedmiu uczestników hufca przebiegło ją w dobrym czasie. Do uczestników biegu słowa uznania skierował Burmistrz Rabki, który zaznaczył, że obecność OHP „to patriotyzm, który zawiera w sobie pamięć o ludziach, walczących za naszą wolność, to historia, którą należy przekazywać”.

 

Podkarpacka WK

Dwie uczestniczki z Hufca Pracy w Krośnie Monika Pernal oraz Dominika Boroń, na co dzień uczennice trzeciej klasy Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2, wraz z wychowawcą Jolantą Ochęduszko wzięły udział w marszu nordic walking w ramach Biegu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Drużynę wzmocnili nauczyciele wychowania fizycznego Krzysztof Gierlasiński i Artur Banaś, którzy wspierali fachowymi wskazówkami. Przed rozpoczęciem biegu odbył się pokaz musztry paradnej w wykonaniu uczniów Liceum Ogólnokształcącego w Jedliczu, zostało też odczytane przesłanie od Prezydenta RP Andrzeja Dudy, a zgromadzeni odśpiewali hymn Polski. Uczestniczka OHP Monika Pernal zajęła 5 miejsce w kategorii kobiecej. Wszyscy, którzy ukończyli bieg lub marsz otrzymali pamiątkowy medal.

   

    

Natomiast w obchodach Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Krośnie uczestniczyli wychowankowie Ośrodka Szkolenia i Wychowania w Iwoniczu wraz z kierownikiem Małgorzatą Frączek i pedagogiem Tomaszem Józefowiczem. Charakterystykę działalności Żołnierzy Wyklętych przedstawił poseł na Sejm RP Piotr Babinetz, a wykład na temat Żołnierzy Niezłomnych działających na terenach związanych z regionem – dr Mirosław Surdej z rzeszowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Na zakończenie odbył się koncert Dominika „Sovy” Gudowskiego „Powstaję z kolan”. Obchodom towarzyszyła wystawa poświęcona Żołnierzom Niezłomnym.

   

 

Pomorska WK

W uroczystościach upamiętniających żołnierzy z „Konfederacji Obrony Wiary i Ojczyzny” w Kwidzynie uczestniczyli wychowankowie miejscowego Hufca Pracy. W towarzystwie reprezentacji kwidzyńskich szkół, drużyn harcerskich oraz instytucji państwowych wysłuchano życiorysów Żołnierzy Wyklętych działających w okolicach Janowa oraz Kwidzyna. Na zakończenie wszyscy złożyli kwiaty pod pomnikiem i wzięli udział w mszy św. w intencji żołnierzy podziemia.

   

Z kolei w Tczewie jednym ze wspomagających obchody był Ośrodek Szkolenia i Wychowania OHP. Kadra wraz z uczestnikami była odpowiedzialna za prowadzenie zawodów strzeleckich, obsługę punktów gastronomicznych z wojskową grochówką, a także wręczanie medali dla startujących w Biegu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Dużym sukcesem zakończyły się dla uczestników OHP zawody strzeleckie. Pierwsze miejsce zajęła w nich Emilia Grobicka, która trenuje w kole strzeleckim OSiW „Snajper”. Ze wszystkich swoich zadań zarówno kadra, jak i uczestnicy wywiązali się rewelacyjnie za co z rąk posła Kazimierza Smolińskiego oraz organizatorów otrzymali specjalne podziękowania.

   

 

Świętokrzyska WK

W uroczystościach Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych uczestniczyła także delegacja Świętokrzyskiej WK OHP. Wojewódzki Komendant Jacek Sabat, dyrektor Biura WK Krzysztof Radla oraz młodzież z kieleckiego hufca złożyli kwiaty na cmentarzu Piaski przed pomnikiem poświęconym pamięci żołnierzy AK, Narodowych Sił Zbrojnych i Zrzeszenia WiN, zamordowanych przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w latach 1944-56. Następie udali się na „Kielecką łączkę”, gdzie wychowankowie OHP zapalili znicze na mogiłach zamordowanych w kieleckim więzieniu.

   

Delegacja młodzieży ze skarżyskiego Hufca Pracy odwiedziła mogiłę partyzantów w podskarżyskim lesie. Uczestnikom OHP towarzyszył wychowawca Ireneusz Kasprzyk oraz przedstawiciele Stowarzyszenia Skarżyscy Patrioci Agnieszka Nowak-Stachera i Krzysztof Brzeziński. Pan Brzeziński opowiedział młodzieży o historii II wojny światowej, działalności partyzantów na miejscowych terenach, masowych egzekucjach i dziejach Żołnierzy Wyklętych. Na zakończenie prelekcji młodzież zapaliła znicz przy mogile. Kolejnym etapem wędrówki były tablice pamiątkowe i pomniki poświęcone ofiarom wojny. W ten sposób wychowankowie hufca poznali miejsca pamięci w swoim mieście i okolicach.

   

Z kolei uczestnicy Środowiskowego Hufca Pracy w Jędrzejowie udali się z wychowawcą Janem Hablem pod tablicę upamiętniającą bohaterów polskiego powojennego podziemia, pod którą zapalili znicze. Następnie młodzież wraz z komendant hufca Bożeną Kucybałą obejrzała spektakl pt. ”Wyklęci przez komunistów żołnierze Niezłomni”. Zaproszenie na widowisko do Kieleckiego Centrum Kultury uczestnicy OHP otrzymali z kieleckiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej.

 

 

 

 

 

Wielkopolska WK

Uczestnik i absolwent wraz z komendantem Hufca Pracy w Pile wzięli udział w siódmej edycji Biegu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Patronat nad pilską imprezą objął Starosta Pilski Eligiusz Komarowski, który podczas imprezy złożył podziękowania wszystkim uczestnikom Biegu. Tegoroczny Bieg w Pile okazał się rekordowy. Na jego starcie, w niedzielne południe, stanęło ponad 700 osób. Dla uczestników OHP udział w nim był wyrazem hołdu dla żołnierzy za świadectwo ich męstwa, patriotyzmu i przelaną krew w obronie Ojczyzny.

 

 

Zachodniopomorska WK

Uczestnicy Hufca Pracy, a tym samym uczniowie Zespołu Szkół WZDZ w Trzebiatowie wzięli udział w żywej lekcji historii, która odbyła się w starym spichlerzu zbożowym w Trzebiatowie. Dzięki zaangażowaniu Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Nałęcz” młodzież mogła zobaczyć jak wyglądała walka i codzienne życie Żołnierzy Wyklętych po II Wojnie Światowej. Uczestnicy rekonstrukcji w wierny sposób odtworzyli sceny z przesłuchań żołnierzy podziemia niepodległościowego oraz walki z żołnierzami Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w trakcie odbijania swoich towarzyszy. Organizatorzy przygotowali także wystawę tematyczną w starym spichlerzu.

   

W rolę jednego z żołnierzy wcielił się uczestnik OHP Krzysztof Smoła (na zdjęciu powyżej), dla którego jest to kolejne aktywne działanie na rzecz Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Nałęcz” z Trzebiatowa. Ten sam uczestnik wziął również udział w niedzielnym biegu „Tropem Wilczym na symbolicznym dystansie 1963 metrów. Udział w przedsięwzięciu odbył się w ramach działającego w hufcu koła historyczno-patriotycznego.

Z kolei uczestnicy białogardzkiego Hufca Pracy obejrzeli film poświęcony postaci jednego z najdzielniejszych spośród „Żołnierzy Wyklętych” – rotmistrza Witolda Pileckiego. W hołdzie dla honorowej postawy rotmistrza Pileckiego oraz innych Żołnierzy Wyklętych uczestnicy OHP wzięli udział w uroczystościach zorganizowanych pod Pomnikiem Ofiar Totalitaryzmu w Parku Orła Białego w Białogardzie, gdzie delegacja hufca złożyła kwiaty.

 

CKiW w Szczawnicy

W Szczawnicy obchody rozpoczęły się od mszy św. w intencji Żołnierzy Wyklętych. Następnie po odśpiewaniu hymnu państwowego odbył się Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Zawodom towarzyszyła wystawa przygotowana przez młodzież z Centrum Kształcenia i Wychowania OHP w Szczawnicy. Ponadto dla wszystkich uczestników i kibiców kuchnia CKiW przygotowała żołnierską grochówkę oraz gorące napoje.

   

 

CKiW w Oleśnicy

W Oleśnicy uroczystość miała charakter wojskowy, wzięli w niej udział mieszkańcy oraz delegacje lokalnych władz, organizacji i służb państwowych. Przy dźwiękach hymnu narodowego poczet sztandarowy podniósł flagę państwową na maszt, następnie odczytano okolicznościowy list Ministra Obrony Narodowej, a także Apel Pamięci zakończony salwą honorową. Centrum Kształcenia i Wychowania OHP reprezentowali wychowankowie wraz z dyrektorem Przemysławem Wróblem, którzy złożyli kwiaty pod obeliskiem.

Kontynuacją obchodów był organizowany corocznie Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych. 3 marca z terenu dziedzińca Zamku Książąt Oleśnickich, gdzie swoją siedzibę ma oleśnickie Centrum wystartowali uczestnicy siódmej edycji wydarzenia. Reprezentacja oleśnickiego Centrum w składzie: Michał Ciura, Tomasz Jurkowski, Piotr Magas i Tomasz Tracz wzięła udział w biegu na dystansie 1963 metrów. Najlepszy z wychowanków oleśnickiego CKiW Tomasz Tracz zajął III miejsce. Pamiątkowe medale i puchary wręczał dyrektor Centrum Przemysław Wróbel.