Ochotnicze Hufce Pracy mają 60 lat

Kiedy w lipcu 1958 roku dwunastu młodych ludzi wyruszyło w Bieszczady, by pracować w pierwszym ochotniczym hufcu pracy, tylko w środowiskach miejskich nie uczyło się, ani nie pracowało 200 tysięcy młodzieży. To z myślą o niej Rada Ministrów przyjęła 13 czerwca 1958 roku uchwałę powołującą do życia Ochotnicze Hufce Pracy. Pomysł tego rodzaju wsparcia organizowanego przez państwo nie był nowy. Pierwsze próby niesienia pomocy młodzieży bezrobotnej podjęto już w 1932 roku na Górnym Śląsku, kiedy to zaczęły powstawać Ochotnicze Drużyny Robocze. To one zapoczątkowały akcję zatrudniania młodzieży, podjętą także przez Związek Strzelecki tworzący z kolei ochotnicze obozy pracy.

W 1936 roku pojawiło się pojęcie hufce pracy. Tego bowiem roku – 22 września – Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki wydał Dekret o służbie pracy młodzieży, powołujący do życia Junackie Hufce Pracy, do których młodzi Polacy mogli wstępować także na zasadzie ochotniczej. W ciągu trzech lat swojego istnienia Hufce uczestniczyły w robotach publicznych, budowie Centralnego Okręgu Przemysłowego, portu i miasta Gdyni – największych budowach przedwojennych. W Junackich Hufcach Pracy w różnych okresach pracowało łącznie około 19 tysięcy dziewcząt i chłopców. W lecie 1938 r., tak zwaną Drogę Junaków, łączącą Jabłonkę Orawską i Czarny Dunajec z Zakopanem, budował św. Jan Paweł II, patron dzisiejszych Ochotniczych Hufców Pracy. W JHP pracował i przechodził szkolenie wojskowe także członek Szarych Szeregów hm. Janek Bytnar ps. Rudy. Tuż przed II wojną światową Hufce pracowały przy wznoszeniu umocnień obronnych. Jej wybuch przerwał ich działalność, choć we wrześniu 1939 roku część junaków włączyła się do obrony ojczyzny przed niemieckim agresorem.

O OHP ktoś kiedyś powiedział, że swoją historię zapisały pracą. Junacy uczyli się i pracowali niemal w każdym zakątku Polski. Pierwsi z junaków, bo tak początkowo ich zwano, by w kilkadziesiąt lat później przemianować na uczestników, pojechali aby zbudować drogę i kolejkę wąskotorową Rzepedź – Moczarne. Zorganizowano dla nich hufce w Przysłupiu, Mikowie i Wetlinie. Wkrótce następni poszli w ich ślady. W pierwszym roku istnienia OHP skupiły w swoich strukturach już 1200 osób.

Do zadań OHP należała organizacja nauki i pracy młodym ludziom w wieku 18-24 lat, a w wyjątkowych wypadkach młodszym – tym, którzy ukończyli 16 rok życia. Tym samym powrócono do dawnych, przedwojennych rozwiązań, mających na celu pomoc i wsparcie młodzieży w rozwiązywaniu codziennych problemów oraz ułatwiających jej start życiowy.

Dzisiaj, po 60 latach OHP stały się instytucją rynku pracy, stanowiąca uzupełnienie dla urzędów pracy. W obszarze natomiast edukacji i wychowania są jedyną instytucją publiczną w Polsce świadczącą pomoc o takim zakresie i w takiej skali, obejmującą wsparciem ok. 120 tys. osób, przy czym niemal 34 tys. osób zdobywa dzięki nim wykształcenie i uczy się zawodu.

Ich struktury obejmują swoim zasięgiem całą Polskę poprzez 16 Wojewódzkich Komend i 49 Centrów Edukacji i Pracy. Dla młodzieży potrzebującej wsparcia przeznaczone są Hufce Pracy, Ośrodki Szkolenia i Wychowania oraz Centra Kształcenia i Wychowania. Można w nich uzupełnić wykształcenie i praktycznie nauczyć się zawodu, skorzystać z poradnictwa zawodowego, a także brać udział w szeregu zajęć sportowych i kulturalnych, turystycznych oraz w kołach zainteresowań.

Działalność OHP w zakresie rynku pracy obejmuje z kolei przede wszystkim świadczenie usług rynku pracy dla młodzieży poprzez: pośrednictwo pracy (w tym pośrednictwo EURES), poradnictwo zawodowe, szkolenia zawodowe, obsługę refundacji pracodawcom wynagrodzeń młodocianych pracowników.

Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej OHP realizują projekty przeznaczone dla młodzieży zagrożonej marginalizacją społeczną, która w ramach projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego ma m.in. możliwość nabycia kwalifikacji zawodowych warunkujących uzyskanie zatrudnienia. Są także jednym z głównych realizatorów unijnego programu „Gwarancje dla młodzieży”.

W latach 2004-2017 OHP udzieliły wsparcia ponad 115 tysiącom młodych osób, realizując projekty systemowe o wartości w sumie 620,5 miliona zł.

Nie zawsze jednak dokonania OHP są wymierne, nie zawsze da się je wyrazić za pomocą liczb. Ich główny dorobek to udane, szczęśliwe życiorysy podopiecznych. Ich niezmarnowane życiowe szanse. Bez OHP nie byłoby wielu wykształconych, umiejących radzić sobie w życiu, dorosłych.

Jak nauczał św. Jan Paweł II: Ostatecznie bowiem celem pracy – jakiejkolwiek pracy spełnionej przez człowieka – pozostaje zawsze sam człowiek.

 


Fotografia archiwalna ze zbiorów Rodziny płk. Władysława Dąbrowskiego. Na zdjęciu pierwsze hufce w Bieszczadach.