Wyjątkowe spotkanie

Ośrodek Szkolenia i Wychowania w Iwoniczu (Podkarpacka WK) włączył się w XI obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

29 stycznia 2019 roku odbyło się spotkanie młodzieży i kadry z Lucią Retman – Żydówką reprezentującą pierwsze pokolenie ocalałych z Holokaustu oraz autorką książki pt. „Perły, albo życie”. Opowiedziała ona, że kiedy wybuchła wojna była nastoletnią mieszkanką Leżajska. Wrzesień 1939 roku zmienił obraz jej spokojnego dzieciństwa – „widziałam pociągi wypełnione ludźmi. Niemcy zawozili ich do obozu zagłady w Bełżcu. Nikt nie wracał. To było przerażające” – mówiła pani Lusia. W Leżajsku pomogła jej rodzina Zofii i Mikołaja Pomorskich, załatwiając polskie papiery. Czternastoletnia Lusia zmieniła swoją tożsamość, stając się Janiną Kogut i ze zmienioną tożsamością zgłosiła się do przymusowej pracy w Berlinie, gdzie doczekała końca wojny. Obecnie mieszka w Izraelu. Po 65 latach odwiedziła po raz pierwszy Polskę i odnalazła potomków rodziny Pomorskich. Państwo Pomorscy zostali pośmiertnie odznaczeni Medalem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

Podczas spotkania specjalne przedstawienie przygotowała młodzież z Ośrodka Szkolenia i Wychowania OHP w Iwoniczu. Tematem inscenizacji była wielonarodowość ziem polskich przed II wojną światową. Szczególnie zwrócono uwagę na kulturę żydowską i tego, co po niej pozostało m.in. w nostalgicznych piosenkach Magdy Umer, pożółkłych fotografiach, ruinach synagog i zarośniętych kirkutach.

Z kolei kierownik Ośrodka Małgorzata Fraczek opowiedziała o rodzeństwie swojej babci – Bronisławie Pliś i Janie Uliaszu, którzy podczas wojny uratowali od śmierci trzyletnią żydowską dziewczynkę Hanę Wais transportując ją do Rogów koło Krosna. Tam Józefa i Jan Uliaszowie opiekowali się dziewczynką przez dwa lata, po czym trafiła do Domu Dziecka w Przemyślu, następnie do Wrocławia, a stamtąd do Izraela. Po latach uratowana dziewczynka Hana wraz ze swoją rodziną przyjechała do Polski. Odwiedziła rodzinną Rakszawę oraz miejsce, w którym przetrwała – Rogi. Spotkała się z potomkami ludzi, którym zawdzięcza życie. Po powrocie do Izraela wystąpiła o nadanie tytułu Sprawiedliwego wśród Narodów Świata ludziom, którzy ryzykowali życie, by ją ocalić: Bronisławie i Tadeuszowi Plisiom oraz Józefie i Janowi Uliaszom.

Organizatorami spotkania w OSiW w Iwoniczu byli: krośnieński oddział Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli, Podkarpacka Wojewódzka Komenda OHP w Rzeszowie, Zakład Historii i Kultury Żydów IH Uniwersytetu Rzeszowskiego, Burmistrz Iwonicza.